Aikido is Action Learning in de Praktijk

Ik trof een essay van Michael Marquardt van de Businesschool Nederland over Action Learning. Dit is momenteel een van de meest krachtige en effectieve tools om nieuwe leiders te vormen. Door Action Learning ontwikkelen leiders competenties en kwaliteiten die ze nodig hebben in de 21ste eeuw. Door omstandigheden van constante bezuinigingen en herstructureringen bij organisaties zijn veel medewerkers gedemoraliseerd. Vooral de sociale en interpersoonlijke aspecten worden verwaarloosd. In het stuk van Marquardt worden zeven hoedanigheden genoemd die essentieel zijn voor deze nieuwe leiders. Ik herkende onmiddellijk de relatie met de aikido filosofie en de manier waarop wij trainen. De eerste kwaliteit die genoemd wordt is systeemdenken. Aandachtsgebied hierbij is de relatie, de validiteit van ieders unieke realiteit en de veelvoudige creatieve mogelijkheden erin. Meer het geheel dan de delen met als resultaat een dynamisch netwerk. Aikido gaat over autonoom blijven in de verbinding. Het principe niet-beschadigen, dwingt de aikidoka tot het telkens zeer creatief zoeken naar oplossingen. De relatie heeft bij ons daarin op de lange termijn de hoogste prioriteit en niet het winnen van de zaak zelf.

De tweede kwaliteit is het managen van veranderingen om te overleven. De chaos niet beheersen maar er orde in aanbrengen. Mensen motiveren om obstakels te overwinnen; de angst voor de verandering wegnemen. Als uke leer je dat gaandeweg door zelf mee te bewegen in de techniek met behoud van je eigen centrum. Hierdoor verdwijnt de angst op een gegeven moment. Het is lekker om in de actie bewust te leren handelen op die manier. Als derde moet de innovator bereid zijn tot het nemen van risico’s, dit creëert talrijke mogelijkheden en inspireert tot zinvolle actie. De nieuwe leider moet daarmee bestaande aannames onder ogen zien zonder defensieve of boze reacties op te roepen. Aikidoka’s trainen niet anders dan neutrale ingaande bewegingen maken, zonder de eigen emotionele lading te etaleren. Constant kritisch reflecteren naar jezelf en naar elkaar. De vierde is een dienstbare leider zijn. Bij de meesten zijn dienstbaar en leiderschap elkaars tegenpolen. Werkelijk leiderschap is dat je primaire motivatie voortkomt om mensen behulpzaam te zijn. Dat als hoogste prioriteit in acties. In de dojo leren we van elkaars zienswijze, successen en vergissingen. Onze basishouding: elkaar op de proef als elkaar onderling steunen in groei.

De vijfde kwaliteit is dat de nieuwe leiders polychroon coördinatoren moeten zijn. In staat om veel zaken tegelijkertijd te managen en te integreren. Met vele anderen kunnen samenwerken, in onbekend verband met onbekende problemen. Welke aikidoka herkent dit niet. Met de een lukt een techniek eenvoudig, met een ander is dezelfde techniek een drama. Analyseren en een nieuwe strategie bedenken in de actie. Dat is wat wij non-stop doen: dealen met de onzekerheid en doorzoeken in het moment zelf. Het Coördineren van de verwarring, noemt Micheal het. Met iedereen op de mat moet de techniek uiteindelijk lukken; totdat het geïntegreerd is. De zesde gaat over het aanmoedigen en inspireren van de ander. Leraar zijn, coach en mede-leerling. Soms ben je de held, een ster, dan heb je weer het gevoel dat je niets kunt. Dat is de sfeer waarbinnen we werken. Vooral de oudgedienden word geacht om de nieuwkomers te stimuleren bij hun leerproces. Maar juist ook kunnen de ervaren aikidoka’s weer veel leren van de nieuwkomers. Deze uitganspositie, deze houding of instelling, is wat mij betreft het ‘goud’ van onze krijgskunst.

Als zevende en laatste eigenschap moet de leider van de eenentwintigste eeuw in staat zijn om mee te helpen aan een visie, de omgeving inspireren. De toekomstige wereld laten zien, zodat de omgeving bereid is deze visie met toewijding te realiseren. Leiding geven door middel van zorgzaamheid en vertrouwen in mensen. Veel aikidoka’s dragen onze visie weer verder uit, daarom is het ook een levensfilosofie. Niet alleen op de mat, maar ook daarbuiten. Het is steeds vaker ook te lezen hoe we dit in de praktijk vorm geven. Wat wij geven is direct zichtbaar en merkbaar bij de partner en krijg je weer terug. Als je er voor open staat om zo empathisch te leren via de ander, gaat je ontwikkeling in aikido ongelooflijk snel. De twee belangrijkste Action Learning vaardigheden: probleem oplossing en persoonlijke ontwikkeling; deze staan tevens centraal in de krijgskunst aikido. Frappant om te lezen in dit stuk van de Businesschool Nederland. Net als bij Action Learning is de manier waarop men leert zo belangrijk voor wat men leert. In aikido wordt het belang van zelfkennis en het verwerven van inzicht in lichaamstaal zo benadrukt. Aikidoka’s zijn mijns inziens net als de nieuwe Action Learning leiders, de benodigde krijgers voor de eenentwintigste eeuw.

Dit stuk is geïnspireerd op een essay van M.J. Marquardt Action Learning en Leiderschap.

2017-09-04T15:54:36+00:00 11 januari, 2017|Nieuws|